FORMUŁOWANIE PRZYPADKU W TERAPII SKONCENTROWANEJ NA EMOCJACH EFT

Przewodnik dla kandydatów na terapeutów EFT przygotowujących konceptualizację przypadku do celów superwizyjnych lub certyfikacyjnych.

Czym jest formułowanie przypadku w EFT?

Formułowanie przypadku w EFT nie jest diagnozą klienta. Jego celem nie jest przypisanie klienta do określonej kategorii diagnostycznej ani wyjaśnienie problemów poprzez cechy osobowości czy historię życia.

W EFT formułowanie przypadku jest procesem tworzenia i ciągłego aktualizowania hipotez dotyczących:

  • schematów emocjonalnych organizujących doświadczenie klienta,
  • sposobu przetwarzania emocji,
  • markerów pojawiających się w terapii,
  • niezaspokojonych potrzeb,
  • kierunku transformacji emocjonalnej.

Konceptualizacja przypadku jest procesem współtworzonym przez terapeutę i klienta oraz rozwija się wraz z postępem terapii.

GŁÓWNE ZASADY

  1. Konceptualizacja jest wstępna i podlega zmianom

Terapeuta tworzy hipotezy, a nie ostateczne wyjaśnienia.

Nie pisz:
„Klient cierpi z powodu niskiego poczucia własnej wartości.”

Napisz:
„Doświadczenie klienta wydaje się organizować wokół schematu emocjonalnego nieadekwatności i wstydu.”

  1. Proces ma pierwszeństwo przed treścią

W EFT bardziej interesuje nas:

  • jak klient doświadcza,
  • jak przetwarza emocje,
  • czego unika,
  • jakie markery pojawiają się w sesji,

niż sama treść opowiadanych wydarzeń.

  1. Język konceptualizacji powinien być językiem EFT

Preferowane pojęcia:

  • schemat emocjonalny,
  • emocja pierwotna adaptacyjna,
  • emocja pierwotna nieadaptacyjna,
  • emocja wtórna,
  • marker,
  • zadanie terapeutyczne,
  • samoblokowanie,
  • niezaspokojona potrzeba,
  • transformacja emocjonalna.

STRUKTURA FORMUŁOWANIA PRZYPADKU, czyli to w jaki sposób powinna być stworzona pisemna konceptualizacja, którą przekazujesz na superwizję egzaminacyjną.

ETAP I

Problemy prezentowane, narracja i styl przetwarzania emocjonalnego

  1. Problemy prezentowane

Opisz trudności zgłaszane przez klienta.

Przykład:

  • trudności w relacjach romantycznych,
  • nasilona samokrytyka,
  • stany depresyjne,
  • przewlekłe poczucie samotności.
  1. Tematy organizujące narrację

Poszukaj powtarzających się tematów.

Najczęściej dotyczą:

Relacji z innymi (Self–Other)

Przykład:

  • odrzucenie,
  • opuszczenie,
  • brak bezpieczeństwa,
  • podporządkowanie.

Relacji z sobą (Self–Self)

Przykład:

  • samokrytyka,
  • nieadekwatność,
  • perfekcjonizm,
  • brak prawa do własnych potrzeb.

Tematów egzystencjalnych

Przykład:

  • samotność,
  • utrata,
  • przemijanie,
  • sens życia.
  1. Centralny ból emocjonalny

Jakie doświadczenie wydaje się najbardziej bolesne?

Przykład:

Klientka wielokrotnie opisuje doświadczenie bycia nieważną i niewidoczną dla znaczących osób.

          Podaj cytaty z tego co mówi klientka na sesji, które o tym świadczą.

  1. Styl przetwarzania emocjonalnego

Opisz dominujące sposoby kontaktu z doświadczeniem.

Przykłady:

  • zdystansowanie,
  • intelektualizacja,
  • eksternalizacja,
  • somatyzacja,
  • ograniczony kontakt z emocjami,
  • zalew emocjonalny.

Przykład:

Klient często opisuje wydarzenia w sposób abstrakcyjny i analityczny, mając ograniczony kontakt z bezpośrednim doświadczeniem emocjonalnym.

          Podaj cytaty z tego co mówi klientka na sesji, które o tym świadczą.

ETAP II

MENSIT

MENSIT pomaga zrozumieć organizację doświadczenia emocjonalnego klienta.

M – Marker

Jakie markery pojawiają się w terapii?

Przykład:

  • samokrytyka,
  • niedokończone sprawy,
  • samoblokowanie,
  • problematyczna reakcja,
  • wrażliwość.

Przykład zapisu:

Dominującym markerem jest samokrytyka, ujawniająca się w wewnętrznym dialogu pełnym ocen i zawstydzania siebie.

          Podaj cytaty z tego co mówi klientka na sesji, które o tym świadczą.

E – Emocja

Jakie emocje pierwotne organizują doświadczenie klienta?

Przykład:

  • wstyd,
  • samotność,
  • lęk przed opuszczeniem,
  • poczucie bezwartościowości.

Przykład zapisu:

Centralnym schematem emocjonalnym wydaje się być pierwotny nieadaptacyjny wstyd związany z poczuciem bycia gorszym od innych.

          Podaj cytaty z tego co mówi klientka na sesji, które o tym świadczą.

N – Potrzeba (Need)

Jakie potrzeby pozostają niezaspokojone?

Przykład:

  • bycia kochanym,
  • ochrony,
  • akceptacji,
  • uznania,

Przykład zapisu:

W doświadczeniu klientki widoczna jest silna niezaspokojona potrzeba bycia ważną i dostrzeganą.

          Podaj cytaty z tego co mówi klientka na sesji, które o tym świadczą.

S – Emocje wtórne

Jakie emocje przykrywają doświadczenie pierwotne?

Przykład:

  • złość,
  • bezsilność,
  • depresyjny smutek,
  • poczucie winy.

Przykład zapisu:

Wtórna złość pojawia się jako reakcja chroniąca przed doświadczeniem zranienia i odrzucenia.

          Podaj cytaty z momentów sesji, które o tym świadczą.

I – Samoblokowanie / Zakłócenia

Co utrudnia dostęp do emocji?

Przykład:

  • intelektualizacja,
  • szybkie mówienie,
  • samokrytyka,
  • odrętwienie.

Przykład zapisu:

Klientka blokuje dostęp do smutku poprzez intelektualizowanie i szczegółowe analizowanie sytuacji.

          Podaj cytaty z momentów sesji, które o tym świadczą.

T – Tematy

Jakie główne tematy organizują życie klienta?

Przykład:

Self–Self

„Nie jestem wystarczająco dobra.”

Self–Other

„Inni mnie opuszczą.”

Egzystencjalne

„Pozostanę sama.”

ETAP III

Formułowanie procesowe i kierunek transformacji

Na tym etapie terapeuta opisuje proces zmiany.

Aktualne zadania terapeutyczne

Przykład:

  • focusing,
  • dialog na dwóch krzesełach,
  • praca z pustym krzesłem,
  • samoukojenie,
  • systematyczne ewokatywne odsłanianie.

Przykład zapisu:

Pojawiające się markery wskazują na potrzebę pracy nad samokrytyką oraz niedokończonymi sprawami w relacji z matką.

          Podaj krótki opis markera sesji, który pojawia się na sesji.

Kierunek transformacji emocjonalnej

Jakich emocji adaptacyjnych potrzebuje klient?

Przykład:

  • adaptacyjna złość chroniąca granice,
  • adaptacyjny smutek związany ze stratą,
  • samowspółczucie,
  • radość i duma,
  • poczucie własnej wartości.

Przykład zapisu:

Praca terapeutyczna zmierza do rozwijania adaptacyjnej złości chroniącej granice oraz współczującego kontaktu z sobą.

          Podaj przykład z momentów sesji, kiedy się to dzieje.

PYTANIA KONTROLNE

Przed oddaniem konceptualizacji upewnij się, że:

  • opisałem/am problemy prezentowane przez klienta,
  • zidentyfikowałem/am główne tematy organizujące doświadczenie,
  • opisałem/am styl przetwarzania emocjonalnego,
  • wskazałem.am centralne schematy emocjonalne,
  • odróżniłem/am emocje pierwotne od wtórnych,
  • opisałem/am niezaspokojone potrzeby,
  • wskazałem/am markery i odpowiadające im zadania,
  • opisałem/am samoblokowania,
  • przedstawiłem/am kierunek transformacji emocjonalnej,
  • używałem/am języka zgodnego z EFT.
Opracowanie: Honorata Moliter i Anna Osińska, na podstawie modeli Case Formulation in EFT stworzonych przez: Greenberg i Goldman (3-etapowy model formułowania przypadku)Elliot (procesowy model formułowania przypadku)